Al langere tijd bestond bij onze ANV het vermoeden dat er op het voormalige waddeneiland Wieringen meer patrijzen aanwezig waren dan we konden aantonen met onze reguliere akkervogeltellingen. Mede mogelijk gemaakt door Landschap Noord-Holland en ANV de Rotgangs hebben we daarom in 2020 speciale patrijzenmonitoring opgezet.
In dit eerste jaar zijn 26 territoria vastgesteld. Sindsdien zetten we de monitoring op Wieringen elk jaar voort en zijn er meerdere beheerpakketten aangelegd om de patrijzen te ondersteunen.
De patrijs
De patrijs (link) is een karakteristieke boerenlandvogel die zich heeft aangepast aan het leven in een kleinschalig agrarisch landschap. Die kleinschaligheid is op Wieringen nog relatief veel te vinden, waardoor de patrijs zich hier thuis voelt. Dit moet gekoesterd worden, want de aantallen broedparen van de patrijs zijn sinds de jaren 70 met 95% afgenomen en deze daling zet nog steeds door. De afgelopen jaren is er gelukkig steeds meer aandacht voor de patrijs en worden er nationaal en internationaal gebieden ingericht met maatregelen om de soort te ondersteunen.
Patrijzentellingen
Voordat gestart kan worden met maatregelen voor de patrijs moet wel eerst in kaart wordt gebracht waar ze zich bevinden en met hoeveel ze zijn. Dat doen we met monitoring. Sinds 2020 gaat een enthousiaste groep vrijwilligers (link) jaarlijks in het vroege voorjaar 3 keer op pad om op heel Wieringen patrijzen te tellen. Dit doen ze tijdens de ochtend- of avondschemering, waarbij ze te voet, met de auto of op de fiets volgens een vaste route een gebied doorkruisen. Speurend met de verrekijker en wanneer nodig gebruik makend van het geluid van een patrijshaantje sporen ze patrijzen op.
Door dit jaarlijks te doen hebben we kunnen vaststellen dat er op Wieringen een redelijk stabiele populatie patrijzen aanwezig is. Maar de populatie is kwetsbaar, onder andere doordat hij vrij geïsoleerd ligt. Daarom is het belangrijk hem te ondersteunen.
Optimalisatieplan
Aan de hand van de gegevens uit de monitoring is er een optimalisatieplan voor de patrijs op Wieringen opgesteld. Verschillende boeren in het gebied hebben vervolgens extra bloemenblokken en keverbanken aangelegd. Hierdoor hebben de patrijzen meer veilige broed- en schuilplekken gekregen en is er meer kuikenvoedsel (insecten) en wintervoedsel aanwezig. Samen met het al aanwezige weidevogelbeheer en bestaande landschapselementen proberen we een blijvend geschikt habitat voor de patrijs te realiseren.
Verbinden
Niet alleen op Wieringen zijn nog veel patrijzen. Ook in het zandgebied langs de kust worden veel patrijzen waargenomen. Daarom zij we in 2026 gestart met patrijzenmonitoring in gemeente Schagen . Op lange termijn hopen we met het aanleggen van steeds meer geschikt agrarisch natuurbeheer de populatie op Wieringen te verbinden met de populatie in het zandgebied.
Dit project loopt nog
Dit project loopt nog
Dit project is afgerond
Dit project is afgerond
Dit project is afgerond
Dit project is afgerond
